www.doanhnghiepconggiao.net

ĐGM. Phaolô Nguyễn Thái Hợp OP: 'Vai trò bác ái gián tiếp của doanh nhân Công giáo'





Trong một buổi sinh hoạt hàng tháng của Giới Doanh nhân Công giáo vào năm 2005, cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp OP [nay là Giám mục Vinh] đã chia sẻ chuyên đề “Phá hủy sáng tạo: một đóng góp tích cực của Doanh nhân”. Trong khuôn khổ hạn hẹp của Tập san [Mười năm nhìn lại], BBT [Tập san] xin trân trọng giới thiệu một phần của Chương 3 – “Vai trò cùa Bác ái gián tiếp ” trong bài chia sẻ.

Hiến chế Gaudium et Spes của Công đồng Vatican II và các thông điệp xã hội của giáo hội trong 40 năm vừa qua đã trình bày giáo huấn xã hội của giáo hội như một tiến trình mở rộng: vừa tiếp nối truyền thống xa xưa vừa đem ra những lời giải thích mới, nhằm triển khai và áp dụng giáo lý ngàn xưa vào hoàn cảnh mới mẻ của thế giới hôm nay. Cho đến hôm nay, giáo hội vẫn tiếp tục lên án chủ nghĩa duy kinh tế và chủ nghĩa tiêu thụ. Tuy nhiên, đã có những cái nhìn và đánh giá mới về thị trường, về lợi nhuận và đặc biệt về vai trò của doanh nghiệp cũng như doanh nhân.

Trong chiều hướng “ôn cố tri tân” đó, thị trường tự do được coi là cơ cấu hữu hiệu nhất để trao đổi hàng hóa và dịch vụ, giải quyết một cách nhanh chóng mối tương quan căng thẳng giữa cung – cầu, đồng thời là một yếu tố tích cực để thúc đẩy sáng tạo và hiệu năng kinh tế. Đức Gioan Phaolô II nhìn nhận rằng: “xem ra trên bình diện quốc gia cũng như trong các mối quan hệ quốc tế, thị trường tự do là phương tiện thích đáng nhất để sử dụng các tài nguyên và đáp ứng hữu hiệu cho các nhu cầu của cuộc sống (CA, số 34).

Tuy nhiên, giáo huấn xã hội của giáo hội không bao giờ biến thị trường tự do thành thuốc thần trị bách bệnh. Thật vậy, chẳng bao giờ giải quyết nổi những vấn đề phức tạp của xã hội hiện nay nếu chỉ dựa trên tiêu chuẩn thị trường, càng không thể đo lường mọi giá trị của cuộc sống bằng giá cả của thị trường. Giá trị của cuộc sống, danh dự của con người, nhân phẩm của người lao động, quyền lợi chính trị của người công dân, tình mẫu tử, tình vợ chồng, tình bạn, lòng bao dung, đức hi sinh, chẳng hạn, đâu có thể đo đếm bằng giá cả thị trường. Thị trường thường đãi ngộ quá đáng những ngôi sao điện ảnh và thể thao, trong khi đó lại bỏ quên những người đóng góp tích cực cho xã hội như các nhà bác học, nghiên cứu sinh, bác sĩ, kĩ sư, nhà giáo, công nhân, nông dân…

Hơn thế nữa, “có những nhu cầu tập thể và tâm linh không thể được thỏa mãn do cơ chế của thị trường; có những nhu cầu quan trọng của con người vượt ra khỏi chiều kích của thị trường; có những tài sản, do bản chất của nó, không thể bán hoặc mua được. Chắc chắn cơ chế thị trường đem lại nhiều lợi ích, trong đó phải nói đến việc nó giúp sử dụng đúng đắn hơn nguồn lợi thiên nhiên, cô võ việc trao đôi sản phâm và nhất là quan tâm đến ý muốn và ưa thích của con người… Tuy nhiên luôn hàm chứa nguy cơ biến thị trường thành “thuốc thần trị bách bệnh”, tức không ý thức ràng có những tài sản, tự bản chất không phải là và không thể là những hàng hóa đơn thuần” (CA, số 40).

Việt Nam chưa có một truyền thống kinh doanh lâu dài và độc đáo. Tình trạng của các doanh nhân công giáo càng đặc biệt và lạc lõng hơn. Thương trường thời mở cửa đầy rẫy những rủi ro: thuế, hải quan, đất đai, giao thông, di dời giải tỏa, luật lệ chồng chéo.. . Theo kết quả điều tra, công bố vào tháng 9 năm 2004 của Ngân hàng Thế giới tại 145 nước, Việt Nam bị xếp vào những nước có môi trường kinh doanh kém thuận lợi nhất thế giới.

Nhưng có một số tín hiệu rất đáng mừng: 4 năm sau khi có Luật Doanh nghiệp[1] đã có 75.000 doanh nghiệp tư nhân ra đời[2]. Có những người từ nước ngoài về đầu tư trong nước, có những người trong nước mạo hiểm đi tìm thị trường ở những nơi xa xôi như Nam Phi hay châu Mỹ La tinh. Các doanh nhân Việt Nam phải đương đầu vừa với “vòng kim cô” nghiệt ngã trong nước, vừa với sự cạnh tranh ác liệt trên thị trường quốc tế. Nhưng tất cả đang âm thầm đưa đất nước đi lên. Nếu được sự yểm trợ tích cực và hữu hiệu của Nhà nước như Singapore, Đài Loan và Hàn Quốc đã thực hiện với doanh nghiệp của họ, chắc chắn con đường của doanh nhân Việt Nam sẽ thênh thang hơn. Trong thực tế, tại Việt Nam hôm nay, khi chúng ta nhất quyết đoạn tuyệt với lề lối làm ăn tắc trách, mánh lới rút ruột các công trình nhà nước để khai mở một thế hệ doanh nhân nhiều sáng tạo, đầy năng động, khả năng quản trị và tinh thần trách nhiệm cao, phải chăng là một hình thức phá đổ sáng tạo? Khi một doanh nhân nhờ tri thức, khả năng quản trị, óc tổ chức, tinh thần làm việc hăng say đã giảm thiểu việc sử dụng nguyên liệu thiên nhiên và năng lượng trong mọi sản phẩm, phải chăng cùng là một phá hủy sáng tạo?

Khi một doanh nhân nâng cao chất lượng hay hạ giá thành sản phẩm hoặc dịch vụ, dĩ nhiên sẽ có lợi thế trên thị trường và sẽ tăng cao lợi nhuận. Sự thành công này sẽ làm giàu cho bản thân, nhưng phải chăng cũng làm giàu cho đất nước, đồng thời tạo nên công ăn việc làm, lợi nhuận và cơ hội phát triển cho nhiều người khác? Từ niềm tin Kitô giáo, phải chăng đó cũng là một hành động bác ái gián tiếp? Trong giai đoạn toàn cầu hóa và nền kinh tế tri thức này, dĩ nhiên vẫn còn hiện tượng thiên tai lụt lội và những trường họp bất hạnh khác, cần đến hành động bác ái trực tiếp của chúng ta. Tuy nhiên, đó chỉ là những sự cố. Trong dài hạn, có lẽ chúng ta nên suy nghĩ và đầu tư nhiều hơn cho những hình thức bác ái gián tiếp nói trên.

Trích Nội san Mười năm nhìn lại phát hành tháng 5 năm 2013 kỷ niệm 10 năm (2003-2013) thành lập Gia đình Doanh nhân Công giáo Tổng Giáo phận Sài Gòn. Tiêu đề “Vai trò bác ái gián tiếp của doanh nhân Công giáo” và các chú thích là của BBT CLHB.



[1] Ở đây là Luật Doanh nghiệp năm 1999. Luật này đã được thay thế bởi Luật Doanh nghiệp năm 2005.


[2] Theo kết quả rà soát số lượng doanh nghiệp năm 2012 do Tổng cục Thống kê công bố, cả nước có trên 375.000 doanh nghiệp đang hoạt động thực tế, chiếm 83,7% số doanh nghiệp hiện có.- See more at: http://conglyvahoabinh.org/vai-tro-cua-bac-ai-gian-tiep/2013/05/#sthash.tp3cY3bv.dpuf

Phaolô Nguyễn Thái Hợp OP

Nguồn: http://conglyvahoabinh.org
Chia sẻ thông tin :

Đăng nhận xét

 
Copyright © 2011. www.doanhnghiepconggiao.net - All Rights Reserved